Vereniging Dorpsbelangen Anloo houdt goed in de gaten wat de overheidsplannen zijn rond mogelijke opslag van kernafval en speciaal in de zoutkoepels in Drenthe. Een van de zoutkoepels bevindt zich, zoals u vast wel weet, precies onder Anloo.

De Nota Ruimte is een lange termijn overheidsplan voor de inrichting van Nederland richting 2050. In december 2025 is een concept Nota Ruimte gepubliceerd en iedereen mocht hierop zijn visie geven. Hoe dat inspraakproces werkt, kunt u lezen op deze overheidswebsite, waar ook de concept nota is in te zien: https://www.ruimtelijkeordening.nl/onderwerpen/nota-ruimte/reageer-op-de-ontwerp-nota-ruimte

Het opslaan van kernafval is slechts een van de zeer vele onderwerpen van de Nota Ruimte. Maar kernafval komt er in voor.

Dorpsbelangen heeft de kans benut om onze mening onder de aandacht van de verantwoordelijke minister te brengen. Wij hebben deze zienswijze ingediend:

van: Vereniging Dorpsbelangen Anloo
Annerweg 14
9467 PC Anloo

15 december 2025

Geachte mevrouw Keijzer,

In oktober jl. heeft u de Ontwerp-Nota Ruimte ter inzage gelegd, waarbij iedereen tot en met 15 december 2025 de gelegenheid heeft een zienswijze in te dienen. Wij, als Vereniging Dorpsbelangen Anloo, maken graag gebruik van deze gelegenheid, en bieden u hierbij onze zienswijze aan.

Eerder zienswijze

Eerder dit jaar is het ‘concept Nationale programma radioactief afval’ gepubliceerd, waarin de zoutkoepels in Drenthe worden genoemd als mogelijke locaties voor de eindberging van radioactief afval. Eén van deze potentiële zoutkoepels bevindt zich onder ons dorp Anloo. Naar aanleiding hiervan heeft onze vereniging reeds een zienswijze ingediend, waarin wij onze ernstige zorgen hebben geuit over de veiligheid van de inwoners, de negatieve gevolgen van de leefbaarheid van het dorp en de aantasting van het milieu en de omliggende natuur. Aangezien in deze eerdere zienswijze uitvoerig is gemotiveerd waarom opslag van kernafval in zoutkoepels onwenselijk is, wordt dit onderwerp in onderhavige zienswijze niet opnieuw inhoudelijk behandeld. Ter onderbouwing verwijzen wij naar de reeds ingediende zienswijze.  

Energietransitie

In de Ontwerp-Nota Ruimte wordt aangegeven dat moet worden toegewerkt naar een energiesysteem dat duurzaam, economisch sterk en klimaatneutraal is. In dat kader wordt onder meer gekeken naar de realisatie van nieuwe kerncentrales en de inzet van waterstof om in toekomstige energiebehoeften te voorzien. Ten aanzien van de opslag van waterstofgas wordt in de Nota vermeld dat wordt onderzocht in hoeverre zoutcavernes hiervoor geschikt zijn. De in de Nationale Agenda Ondergrondse Waterstofopslag genoemde zoutkoepels zijn deels gelegen in Drenthe, waaronder onder ons dorp Anloo. Ook in de Ontwerp-Nota Ruimte wordt expliciet gesproken over het gebruik van zoutcavernes. Wij onderkennen het belang van het voorzien in toekomstige energiebehoeften en het verkennen van alternatieve energiebronnen, maar zijn van mening dat deze ontwikkelingen niet ten koste mogen gaan van de veiligheid en leefbaarheid van het landelijke gebied.

Opslaan waterstof in de bodem

In dezelfde Nota wordt ook hoofdstuk 10.3 ‘Bodem en ondergrond’ aangegeven dat onder andere wordt ingezet op het realiseren en behouden van gezonde bodems door de bodemkwaliteit te verbeteren, grondwaterverontreiniging te voorkomen en beschermde bodemlagen te behouden. Daarbij richt de ruimtelijke ordening van de ondergrond zich op het mogelijk maken van bodemenergie en geothermie in balans met bodem- en waterkwaliteit, waarbij ook wordt gekeken naar gebiedsgerichte aanpak om de risico’s voor mens en milieu te beperken. In de noordelijke regio bestaat echter een lange geschiedenis van ondergrondse activiteiten met overwegend negatieve gevolgen, zoals aardbevingen als gevolg van gaswinning en bodemdaling door zoutwinning. Gezien deze ervaringen achten wij verdere grootschalige ingrepen in de ondergrond in deze regio onwenselijk en niet in overeenstemming met de in de Nota geformuleerde uitgangspunten.

Veiligheid en leefbaarheid

Om zoutkoepels geschikt te maken voor de opslag van waterstof, dient eerst zout te worden gewonnen om cavernes te creëren. Dit vereist aanzienlijke bovengrondse infrastructuur, onder meer voor de afvoer van pekel naar industriële verwerkingslocaties, en vraagt bovendien veel ruimte voor bijbehorende industriële activiteiten. De meeste zoutkoepels in Drenthe bevinden zich grotendeels onder bestaande dorpen (in het geval van Anloo zelfs met de kern onder de dorpskerk) en onder waardevolle en veelal beschermde natuurgebieden. Het realiseren van grootschalige industriële activiteiten voor zoutwinning past niet binnen deze leefomgeving en leidt tot aantasting van de leefbaarheid, mogelijke verdringing van dorpsbebouwing en verlies van landbouwgronden en natuurgebieden.

Voorts blijkt uit onderzoek van het SodM dat opslag van waterstof in zoutcavernes technisch mogelijk lijkt, maar dat aanvullend onderzoek noodzakelijk is, onder andere naar de lange termijn stabiliteit van cavernes en de bijbehorende veiligheidsrisico’s. Er is op dit moment onvoldoende wetenschappelijk onderbouwd bewijs dat waterstof veilig kan worden opgeslagen in zoutkoepels. Gezien het zeer brandbare en explosieve karakter van waterstofgas bestaat er grote onzekerheid over de wijze waarop de veiligheid van de inwoners van Anloo kan worden gewaarborgd.

Conclusie

Gelet op het voorgaande achten wij het gebruik van de Drentse zoutkoepels, zowel voor de opslag van waterstof als voor de eindberging van radioactief afval, uiterst onwenselijk. De daarmee gepaard gaande veiligheidsrisico’s en de ingrijpende negatieve gevolgen voor de leefomgeving, natuur en leefbaarheid wegen naar onze overtuiging niet op tegen de beoogde voordelen.

Met vriendelijke groet,
namens Vereniging Dorpsbelangen Anloo,
J.G.N.Derckx, voorzitter

Een eerder artikel op onze website over dit onderwerp: https://www.anloo-info.nl/zienswijze-opslag-radioactief-afval/

Op 22 maart 2025 heeft de vereniging Dorpsbelangen deze Zienswijze ingediend:

Vereniging Dorpsbelangen Anloo
p/a Annerweg 23
9467 PB Anloo

Anloo, 22 maart 2025

Aan: Staatssecretaris van Infrastructuur en Waterstaat De heer Ch. A. Jansen
Postbus 20901
2500 EX Den Haag

Onderwerp: Zienswijze Concept Programma Radioactief Afval 2025 No. : 2025-0031
Behandeld door : J.G.N.Derckx (—(mailadres)—)
Bijlagen : 2
Telefoonnummer : —(telefoonnummer)—

Geachte heer Jansen,
Op 11 februari 2025 is het concept Nationaal Programma Radioactief Afval (NPRA) ter inzage gelegd. Tot en met 24 maart 2025 is het mogelijk voor iedere Nederlander om een zienswijze in te dienen. Wij hebben hier toevallig kennis van genomen (en met name de voor ons verrassende inhoud hiervan) en maken dan ook graag gebruik van deze gelegenheid. Tevens verzoeken wij u ons in de toekomst rechtstreeks over dergelijke ontwikkelingen te informeren wat is opgenomen in uw procedure.

We hebben dan ook kennis genomen van NPRA ,de Plan-MER en Routekaart Eindberging Radioactief Afval. In de routekaart wordt aangegeven dat opslag in Boomse klei of zout(koepels) waarschijnlijk het meest geschikt is voor diepe geologische eindberging. Er is echter nog geen specifieke locatie geselecteerd.

Wij begrijpen dat er een goede oplossing moet komen voor de opslag op langere termijn van het radioactief afval in de zogenaamde eindberging. Echter dit moet dan op een risicoloze manier gebeuren welke tevens controleerbaar en reguleerbaar is.

Ten aanzien van Risico:
De hoogte van een risico is een vermenigvuldiging van “de kans dat het gebeurt“ en “de impact welke deze gebeurtenis heeft “. De gevolgen voor het milieu bij het vrijkomen van radioactieve straling zijn enorm groot. Indien het risico minimaal moet zijn houdt het in dat de kans dat dit mag gebeuren nihil moet zijn.

Gebeurtenissen van impact en kans met betrekking tot opslag van radioactief afval in zoutkoepels:
– In Duitsland zijn 3 eindbergingen in bedrijf genomen/geweest. In Asse en Morleben lekken de vaten met radioactief afval ten gevolge van binnendringend grondwater wat samen met zout pekel vormt en de vaten aantast. Deze eindbergingen worden geruimd c.q. gedeeltelijk stilgelegd. In Gorleben is een eindberging gemaakt op grond van onjuiste feiten zoals economische regionaal belang. De zoutkoepel bleek volledig ongeschikt voor een eindberging. Gelukkig kwam men tot inkeer en heeft men de eindberging gesloten voordat er iets mis ging of kon gaan.

Samengevat: er zijn 3 eindbergingen gemaakt en 3 keer is het mis gegaan. Een zeer belangrijk punt is dat de eindbergingen nog open waren waardoor het proces nog omkeerbaar was en een grotere milieuramp is daar mee voorkomen.

-Beweging van zoutkoepel mede oorzaak binnen dringen grondwater. Zoutlagen zijn plastisch. Indien er een verzwakking in de hogere lagen in de grond zit wordt daar het zout vanaf +/- 2000 meter naar boven geduwd. In geval van de zoutkoepel van Anloo gaat dit relatief langzaam nl. 0,015 mm/jaar. Houden we rekening met de duur dat het radioactief afval afgeschermd moet blijven dan beweegt de zout koepel minimaal 15 meter omhoog waardoor de opgeslagen vaten onder belasting komen. Het plastisch zijn van het zout heeft in de eindbergingen van Asse en Morleben ertoe geleid dat het grondwater kon binnenstromen en het gangenstelsel visueel veranderd werd door afvallend zoutsteen.

In het geval van Anloo komen hier dan nog eens de breuken in bovenste lagen van de zoutkoepel bij en het ontbreken van een zg. gips hoed waardoor het grondwater bij het zout kan komen. Bovendien vergroten de aanwezigheid van nabijgelegen gaswinningsgebied Annerveen en Vries en effectgebied Groningenveld de mogelijkheid op verdere scheurvorming door aardbevingen. Deze punten maken de kans op binnendringen van het grondwater alleen maar groter.

Samenvatting hoogte Risico: De kans dat er iets mis gaat tijdens een levenscyclus van de eindberging (1.000.000 jaar) is groot. Dus het Risico is zeer hoog als radioactief afval wordt opgeslagen in een zoutkoepel en vormt daarmee een onaanvaardbaar risico.

Gelet op het voorgaande :” Dus het Risico is zeer hoog…. en dus onaanvaardbaar risico ” vallen zware punten als: Impact bovengronds op de leef omgeving, Natura 2000 gebied, National Park, Ereschuld inlossen met programma Nij Begun enz. in het niet.

Wij staan dan ook afwijzend tegenover verdere bodemactiviteiten, zoals de opslag van radioactief afval, vanwege de veiligheids- en gezondheidsrisico’s voor onze inwoners en de impact op het milieu.

Ook de provincie Drenthe heeft in haar omgevingsvisie en bodemstrategie duidelijk vastgelegd dat ondergrondse opslag van kernafval uitgesloten is in Drenthe.

Wij verzoeken u dan ook ons standpunt te respecteren en af te zien van plannen voor opslag van radioactief afval.

Met vriendelijke groet,
Namens Vereniging Dorpsbelangen Anloo
J.G.N. Derckx Voorzitter.

Bijlagen/Bronnen:

-Wetenswaardigheden radioaktief Afval in zoutafzettingen drs. T. Csengo NV Waterleidingsmaatschappij Drenthe
-Kernafval in zout Herman Damveld Stichting Lake

Wandelnetwerk in Aa en Hunze officieel geopend (2024).

“De gemeente Aa & Hunze is nu volledig aangesloten op het wandelknooppuntensysteem,” zegt wethouder Richard Heling enthousiast, nadat hij samen met gedeputeerde Willemien Meeuwissen knooppuntbord 20 op de laatste wandelknooppuntenpaal heeft geschroefd.

Wandelend door de gemeente
Het gerealiseerde wandelnetwerk in Aa & Hunze betreft maar liefst 1144 kilometer en voert wandelaars door mooie dorpen, landerijen, natuurgebieden en onontdekte plekjes in de gemeente. “Het netwerk geeft een impuls aan het toerisme, en zal hopelijk een boost geven aan de aangelegen horecagelegenheden,” vertelt wethouder Heling. “Door de aanleg van het netwerk kunnen toerist, ondernemer en inwoner onbeperkt routes samenstellen, waardoor het wandelen en daarmee de vitaliteit en gezondheid gestimuleerd wordt.”

Of je nou op zoek bent naar een mooie wandeling, bezienswaardigheid, horeca of een overnachtingsplek: het is allemaal in één overzicht te vinden op de nieuwe digitale toeristische kaart die de gemeente Aa en Hunze lanceert in samenwerking met Wolf Maps.

Informatie(z)uilen

De digitale kaart is een aanvulling op de informatie(z)uilen die nu al in 17 dorpen staan, zo ook in Anloo. Deze uit hout gesneden slimme uilen geven toeristen, recreanten en passanten informatie over de omgeving waar zij zich op dat moment bevinden. Via een QR-Code kom je vervolgens bij de interactieve kaart die informatie geeft over de hele gemeente Aa en Hunze. De kaart is voor bijvoorbeeld ondernemers met één klik te delen op website of social media. 

Categorieën

Op de kaart kun je zoeken op verschillende categorieën. Niet alleen bezienswaardigheden, overnachtingsplekken en horeca zijn opgenomen op de kaart, maar ook bijvoorbeeld streekwinkels en parkeerplaatsen. Burgemeester Anno Wietze Hiemstra is blij met de digitale kaart: “Onze gemeente heeft ontzettend veel te bieden, dat wordt in één oogopslag duidelijk. Hopelijk maken veel toeristen, recreanten, maar óók onze eigen inwoners gebruik van de kaart.” Het ontwikkelen van de kaart is een van de digitaliseringprojecten die is ondersteund vanuit de Regiodeal Zuid- en Oost-Drenthe. De kaart is gemaakt in samenwerking met Wolf Maps.

De toeristische kaart is te bekijken via https://maps.informatie-uil.nl/ 

Na een uitgebreide studie van de Dorpsomevingsplan (DOP) die in 2005 mede werd opgesteld door een betrokken groep dorpsbewoners, besloot het huidige bestuur van de Vereniging Dorpsbelangen een nieuw onderzoek uit te laten voeren.

De uitgebreide rapportage (DOP) was inmiddels bijna 20 jaar oud en bevatte weliswaar een schat aan waardevolle informatie, maar of die gegevens nog actueel waren was niet duidelijk.
Tevens vroeg Dorpsbelangen zich af wat in de tussenliggende periode is gebeurd met de knelpunten. En daarbij speelde de vraag: hoe staan de huidige bewoners van Anloo daarin?
En tot slot, los van al die vragen over toen, wil het bestuur met een moderne visie de komende jaren hun vrijwilligerswerk binnen Anloo vormgeven.

Naar aanleiding van een oproep van de BOKD (het Drentse netwerk van en voor actieve, zorgzame en duurzame dorpen en dorpshuizen), werden gesprekken gevoerd en voortvarend actie ondernomen.
Binnen een maand na het contact met de BOKD was de planning gereed en liepen de studenten van Hogeschool Van Hall Larenstijn door Anloo om de enquête aan de bewoners huis aan huis aan te reiken.

Anloo was voor de hogeschool het 42^e dorp waarvoor door de eerstejaars studenten van de studie Management van de Leefomgeving een enquête werd gemaakt en rondgebracht.
De enquête kwam mede tot stand door interviews die de studenten hielden met een representatieve groep inwoners.

Op donderdagavond 26 januari 2023 heeft de groep studenten de enquêteresultaten in het dorpshuis gepresenteerd. Ruim 30 aanwezigen luisterden naar de studenten die vertelden hoe de enquêtevragen tot stand kwamen, hoe de analyse is verlopen en wat het eindresultaat is.
Hoe betrokken de aanwezigen waren, bleek wel uit de quizvragen en stellingen over het dorp (school, Homanshof, verkeer, toerisme etc. ) die tussendoor door de studenten werden gesteld. Er werd van gedachten gewisseld, gediscussieerd, maar ook gelachen.

Student Nina Faber, die de avond als een ware routinier aan elkaar praatte, reikte na de presentaties de eindrapportage officieel uit aan de voorzitter van de vereniging Dorpsbelangen.
Bijgevoegd was een flinke stapel briefjes waarop de geënquêteerden konden aangeven of zij vrijwilligerswerk willen doen. Een mooi ‘cadeautje’ waar Dorpsbelangen ook zeker mee aan het werk gaat.

De minibieb in het fietsenhok naast de kerk is in een nieuw jasje gestoken en we starten op proef een zaden(mini)bieb. Heb je meer zaden gekocht of geoogst dan je gaat zaaien? Kom langs en ruil of doneer een deel aan de zadenbieb. Ook als je geen zaden hebt om te ruilen, mag je zaden voor eigen gebruik (gratis) meenemen. Ze zijn verpakt in kleine zakjes. Je kunt zaden doneren door deze in een zakje of bakje in het daarvoor bestemde mandje te leggen dat ook bij de minibieb staat. Vermeld erbij om welke plant het gaat en wanneer je het zaad hebt geoogst. Wij doen ze dan weer in kleine zakjes voor de liefhebbers.

Veel lees en tuinplezier.

Voor vragen kun je terecht bij Janny Scholtens (0639616244) of Brigitte Damen (0683895978)

De Magnuskerk luidt op verzoek van de Nederlandse Raad van Kerken, iedere woensdagavond om 19.00 uur de torenklok. Voorlopig tot en met 1 april (zie onder).
In de laatste weken zijn er veel begrafenissen geweest waardoor de klok ook vaak klonk. Het luiden van de klok in tijden van verdriet en nood hoort bij het dagelijks maatschappelijk leven in een dorp met een oude kerk. Maar sommige mensen ervaren dat als overlast hebben we gemerkt en dat
spijt ons zeer. We hebben daarom besloten het luiden van de klok op woensdagavond 1 april in te korten om zo min mogelijk overlast te geven.

Namens de kerkenraad van de Magnuskerk, Antheunis Janse, scriba.